محمد خزائلى

15

شرح بوستان ( فارسى )

نمودار جامعه يا فردى خاص مىانگاشتند . تا آنجا كه تاريخ ادبيات جهان نشان ميدهد ، « هزيود » « * » در قرن نهم پيش از ميلاد ، در يونان به اين كار دست زد و داستان بلبل و باز او هنوز در ادب يونان باقيست . پس از وى « استزى كور rohcigetS » را در پرداختن داستان حيوانات ميشناسيم ، و در سدهء ششم پيش از ميلاد « ازوپ » قصه‌هاى بسيارى شفاها پرداخت و بر شنوندگان خود القاء كرد و يادگار او در ادبيات جهان تا اين زمان باقيست و نوع خاصى از ادب كه امروزه فابل elbaF و در لاتين « فابولا » ناميده مىشود ، از ابداعات اوست . ميگويند : سقراط هنگامى كه مقيم زندان بود براى تفرج خاطر ، داستانهاى ازوپ را به نظم درآورد كه « دمتريوس فالريوس » آن منظومه را سى سال قبل از ميلاد منتشر ساخت . در قرن اول پس از تولد مسيح فدريوس ، به تقليد ازوپ داستانهايى ابداع كرد و در قرن چهارم باربيوس قصه‌هاى ازوپ را منظوم ساخت ، چنان كه در قرون وسطى سيصد و پنجاه و چهار قصه در ادبيات بنام ازوپ معروف بود و اين داستانها بنام رباعيات هم به زبان لاتين درآمده . مارى دو فرانس ) ccnarF ed iraM ( در قرن دوازدهم و عدهء زيادى در قرن شانزدهم از ازوپ پيروى كردند . فابلهاى ژان لافونتن ، شاعر فرانسه در قرن هفدهم در اين شيوه از تجليات نبوغ جهان ادب است كه در دوازده كتاب تدوين شده و خوشبختانه شاعرهء نغز سراى معاصر « بانو نيره سعيدى » چند قصه از فابلهاى لافونتن را در كسوت پارسى برشته نظم كشيده است و نيز « جلال الدوله ايرج ميرزا » و شاعره نامدار اراك « پروين اعتصامى » قطعاتى از آن را منظوم ساخته‌اند . در اروپا هنوز فابل‌نويسى برجستگانى دارد . چنان كه فرانس نوهن ) ecnarF en ? ehoN ( به داستانهاى خود در هزار و نهصد و بيست و يك ، جنبهء كودكانه داده و گنوم دوهامل ) elmaH ed emonG ( در هزار و نهصد و سى و شش ، جنبهء اخلاقى را بر جنبه داستانى رجحان نهاده است . در انگلستان gaB و nosnhoJ و rooM در آلمان gnisseL و trcblcB و در اسپانيا zurnauJ trairI ssamoT و در ايتاليا ، ittongiP ، و در روسيه ketitironed goB F و مخصوصا volgrK از فابوليست‌هاى بنامند

--> ( * ) edoiseH